Fıtığa sebep olan etkenler nelerdir? Tedavi için cerrahi müdahale şart mıdır? Fıtık en çok kimlerde görülebilir? İşte fıtık ile ilgili olarak merak edilen soruların cevapları…

İki tip olarak karşımıza çıkan fıtık, en çok karında görülüyor ve birçok nedene bağlı oluyor. Ancak bazı kişilerde, fıtığa karşı eğilim yaratan, doğuştan bir zayıflık bulunuyor.

Fıtığın nedenleri

Fıtık, bir iç organın, normalde içinde bulunduğu beden bölgesindeki zayıf bir noktadan dışarı çıkmasıdır. İki tip olabilir; dış fıtık ve iç fıtık. Dış fıtıklarda bedende oluşan çıkıntı kolayca fark edilir; iç fıtık, sözgelimi hiatus hernisi ise, diyaframın zayıflığından dolayı ortaya çıkar.

Fıtık en çok karında görülür. Bunlara yerine göre “kasık fıtığı” ya da “femoral fıtık” denilir. Ayrıca göbek çevresinde (göbek fıtığı), karnın ortasında, üstte (epigastrik fıtık) ya da arka duvarında görünmeyen fıtıklar oluşabilir. Kasların iyi kaynaşmadığı ameliyat yaralarında da fıtık oluşabilir.

Fıtık ansızın ortaya çıkar

Fıtık birçok nedenle meydana çıkabilir. Bazılarında fıtığa karşı eğilim yaratan, doğuştan bir zayıflık vardır. En sık görülen fıtık çeşidi olan kasık fıtığı erkeklerde kadınlardan daha çok görülür ve erbezlerini besleyen kan damarlarının kasların arasından geçtiği noktadaki zayıflıktan kaynaklanır.

Hiatus hernisi (midenin üst kesiminin, diyaframda, yemek borusunun geçtiği delikten göğüs boşluğuna geçmesi) ise kadınlarda sık görülür ve genellikle gebelik sırasında karın içi basıncının artmasıyla ortaya çıkar.

Ağır kaldırma sonucu oluşan kasık fıtığı, ansızın ortaya çıkar. Hasta, kasığında birden bir gevşeme, sonra da ağrı hisseder. Olay kısa sürer ve hasta kasığındaki çıkıntıyı fark eder. Çıkıntı genellikle yumuşaktır, öksürdükçe şişer ve yatınca yok olur. Fıtık çok büyürse, erbezleri torbasına da inebilir. Bu fıtıklar, belirti vermeden önce çok büyük boyutlara ulaşabilirler. Sürekli olarak ağır kaldırmayı gerektiren işlerde ise hem rahatsızlık verir hem de çalışmayı aksatırlar.

Fıtığın belirtileri nelerdir?

Bazen de fıtık o kadar yavaş gelişir ki, hasta önce karnının altındaki şişliği fark eder. Göğüs boşluğuna açıldığı için görünmeyen hiatus hernisi (diyafram fıtığı), kendisini sindirim rahatsızlıklarıyla belli eder.

Yemek borusunun, mide ile birleştiği alt ucunda, besinlerin mideye geçmesine izin verip geri dönmelerini engelleyen bir yapı bulunur. Diyafram fıtığında bu yapı işlevini yitirir, besinler ile mide asidi mideden yemek borusuna geçebilir ve yemek borusu mide asidine dayanıklı olmadığından, kısa zamanda iltihaplanır (özofajit).

Diyafram fıtığının belirtileri, göğüs kemiğinin arkasında, eğilme ve yatmayla artan yanma duygusu ve ağrıdır. Birkaç yıl süren yıpranma sonunda ise yemek borusu daralabilir ve yutma güçleşir.